wozy strażackie

Historia

Początki…

Historia OSP Świerklany rozpoczęła swój bieg w roku 1900, kiedy to nasi przodkowie w karczmie p. Józefa Nogły powołali pierwszą drużynę strażacką. Było to spowodowane różnego rodzaju nieszczęściami i klęskami żywiołowymi,  z którymi borykali się mieszkańcy Świerklan Dolnych i Górnych. Inicjatorami tego przedsięwzięcia byli Maciej Mrowiec, Józef Nogły, Leon Starzyczny i Alojzy Abrachamczyk. Stwierdzono wówczas, że przy stosowanych ówcześnie środkach gaśniczych (donoszeniu wody w drewnianych wiadrach lub konewkach) nie można było zwalczać żywiołowej siły bez powołania do tego odpowiedniej organizacji. Drużyna była wyposażona w drewnianą sikawkę, którą była drewniana beczka osadzona na jednej osi z wozu konnego. Sikawka stała pod wiatą z czterech pali drewnianych pokrytej słomianą strzechą.

IMG_3394

W 1910 r. Gmina zakupiła sikawkę dwucylindrową na czterech kołach. W tym samym roku ze składek mieszkańców ufundowano sztandar, który do tej pory znajduje miejsce w gablocie naszej jednostki. Pierwszym komendantem OSP Świerklany został Maciej Mrowiec, który pełnił tę funkcję aż do zaciągnięcia go do wojska z powodu wybuchu I wojny światowej. Następcą pierwszego komendanta został Józef Nogły, a po nim w 1920 roku Leon Starzyczny aż do wybuchu II wojny.

W 1920 roku drużyna OSP liczyła już 13 ochotników, dla których umundurowania ćwiczebne i wyjściowe zakupiły Gminy Świerklan Dolnych i Górnych. Od tej pory zaczęły się ćwiczenia i szkolenia ochotników. Rozpoczęto swą działalność i zdobywano zaszczytne miejsca na zawodach rejonowych, a także brano udział w różnych imprezach i uroczystościach.

Rok później, w 1921 r., wybudowano pierwszą remizę strażacką, wyposażoną w najpotrzebniejszy sprzęt.

 

Lata okupacji…

W latach okupacji koleje losu sprawiły, że remiza została doszczętnie zniszczona, a sprzęt zrabowany podczas działań wojennych na terenie świerklańskim. W latach 1939-1941 komendantem został Ryszard Reclik, a od 1941-1945 Alojzy Abrahamczyk. W maju 1945 roku wyszedł okólnik do wszystkich wójtów gmin od Komendanta Powiatowego o zorganizowaniu straży. Komendantem został mianowany Teofil Pawela, który wraz ze swoim zastępcą Emilem Karwotem w tym samym miesiącu zwołali wszystkich ochotników do służby na terenie Świerklan.

W 1948 r. dzięki Wójtowi  P. Gajdzie, odbudowano sikawkę, zakupiono nowe węże i mundury dla strażaków. W tym okresie działaczami OSP byli Prezes Karol Motyka, komendant Teofil Pawela, z-ca komendanta Emil Karwot. Członkami straży było 13 ochotników.

1948_20151019_0001

1948r. – zdjęcie grupowe

W tym samym roku odbyła się uroczystość poświęcenia odnowionego sztandaru, który został poświęcony przez ówczesnego wikarego naszej parafii pw. Św. Anny, ks. Rudolfa Stencel.

 

Lata 50-te i 60-te…

Od 1950 do 1960 roku tymczasową remizą stała się szopa na tzw. Gałeczkówce, którą strażacy sami wybudowali. W 1952 roku postanowiono wybudować nową remizę i tym samym, rok później rozpoczęły się prace przy budowie. Wybrano Komitet Budowy Remizy, w skład którego weszli:

Emil Karwot                 – przewodniczący

Eryk Jarczyk                – członkowie

Henryk Ochojski          – -,,-

Sylwester Machulec    – -,,-

Ryszard Leśnikowski   – -,,-

Prezesem OSP był wtedy Antoni Grabiec.

 

W 1955 r. została zakupiona pierwsza motopompa, która unowocześniła jednostkę. W 1956r. prezesem został Alfred Piksa, a komendantem był nadal Emil Karwot. Stara szopa, w której przechowywano sprzęt wymagała coraz więcej napraw, dlatego przyspieszono prace przy budowie remizy, w których uczestniczyli nie tylko druhowie, lecz także mieszkańcy Świerklan.

Na zebraniu sprawozdawczo-wyborczym w 1959r. został wybrany nowy zarząd:

Alfred Piksa     – Prezes

Emil Karwot     – Naczelnik

Józef Pawela   – Sekretarz

Ludwik Gembalczyk – Skarbnik

W tym samym roku OSP częściowo zagospodarowała budowany obiekt.

W 60. rocznicę działania OSP Świerklany, 2 października 1960 r., oddano do użytku Remizę OSP w Świerklanach, w której to uroczystości wziął udział między innymi Komendant Powiatowy Adam Byczek.

W 1962r. jednostka otrzymała pierwszy wóz pożarniczy „Star 20”, który był darem od ówczesnej Kopalni Rymer w Rybniku.

1962

Strażacy i ich pierwszy wóz pożarniczy – 1962 r.

W 1964r. naczelnikiem został Joachim Trybuś, a prezesem nadal Alfred Piksa.

Figura Św. Floriana uchwałą zarządu OSP sprzed 1955r. została zakupiona w Rybniku, którą wyrzeźbił p. Masarczyk, a do Świerklan przywiózł ją Teofil Pawela wraz z synem na ręcznym wózku.

Procesja Przed Kościołem w Połomii - 1964

Procesja Przed Kościołem w Połomii – 1964r.

31 października 1965r. został poświęcony odnowiony sztandar z 1910r. w kościele pw. Św. Anny przez proboszcza Henryka Ligonia.

W latach 1960-1970 jednostka, jak na tamte czasy, była już dobrze wyposażona i wyszkolona oraz brała czynny udział w zawodach powiatowych, gdzie druhowie zajęli I miejsce i VII na wojewódzkich. W 1967r. założono Młodzieżową Drużynę Żeńską, do której należały: Renata Górecki, Renata Gąsior, Stefania Gąsior, Galisz, Anna Olma i Sobik.

Na Walnym Zebraniu członków OSP dnia 23.02.1969r. został wybrany nowy Zarząd, w skład którego weszli druhowie, którzy do dzisiaj są członkami naszej straży:

Alfred Piksa                 – Prezes

Joachim Trybuś           – I Wiceprezes – Naczelnik,

Emil Karwot                 – II Wiceprezes

Antoni Kaczor              – Skarbnik,

Franciszek Kuźnik       – Sekretarz

Paweł Leśnikowski      – Gospodarz

Helena Zając               – Przedstawiciel GRN

Anna Gąsior                – Czł. Opiekun Drużyny Żeńskiej

Joachim Trybuś

Alojzy Motyka              – Opiekun Drużyn Chłopców.

 

Lata 70-te i 80-te…

W latach 1970-1980 jednostka działała coraz prężniej, co roku na początku maja strażacy brali udział w pokazach. Organizowali ćwiczenia w szkole, cegielni i na boisku.

1979

Prowadzono również szkolenia dorosłych i młodzieży. W 1977r. zorganizowano Harcerską Drużynę Pożarniczą. W dalszym ciągu jednostka odnosiła sukcesy – w 1979r. strażacy zajęli I miejsce na zawodach rejonowych sportowo-pożarniczych w Pawłowicach oraz wzięli udział w wojewódzkich zawodach na poligonie w Rudzie Śląskiej.

OSP Świerklany od 1900-1975r. należała pod Komendę Rejonową PSP w Rybniku. Kiedy w 1975r. zlikwidowano powiaty, jednostka OSP należała do końca 1975 roku pod Rejonową Komendę Państwowej Straży Pożarnej w Wodzisławiu, od 1976-1979 pod Komendę Rejonową PSP w Jastrzębiu, a od 1980r. pod Komendę Rejonową PSP w Rybniku.

W 1975r. prezesa Alfreda Piksę zastąpił Franciszek Kuźnik, a naczelnikiem był nadal Joachim Trybuś. W tym samym roku obchodzono 75-lecie istnienia OSP.

1975r.

1975 rok – obchody 75-lecia OSP Świerklany

W 1978 r. na zebraniu walnym sprawozdawczo-wyborczym wybrano nowy Zarząd.

Zarząd oraz członkowie OSP postanowili rozbudować remizę. W grudniu 1980 r. powołano Komitet Rozbudowy Remizy Strażackiej, zatwierdzony przez Naczelnika Gminy, Teofila Szejnę. W skład Komitetu wchodzili: Franciszek Kuźnik – przewodniczący, Franciszek Kopiec – z-ca przewodniczącego, Franciszek Koleczko – sekretarz, Emil Jarczyk – skarbnik; członkowie: Jadwiga Misala, Joachim Trybuś, Zofia Krawczyk, Sylwester Machulec, Alojzy Sobik, Jan Miszczyk, Cecylia Lubszczyk – księgowa. Prace przy rozbudowie były finansowane przez Urząd Gminy, a nadzorowane przez ówczesnego Prezesa – p. Franciszka Kuźnika. Niektóre prace były wykonywane w czynie społecznym przez strażaków i mieszkańców Świerklan. Rozbudowa remizy trwała 10 lat, od 1981 do 1991r. Ustawa o mieniu komunalnym pozwoliła na przejęcie obiektu przez Urząd Gminy.

1985 rok rozbudowa remizy

1985 rok rozbudowa remizy

 

W 1983 r. Komenda Rejonowa Państwowej Straży Pożarnej w Rybniku przekazała Jednostce używany samochód „Star 26”. Nastąpiła wymiana samochodów. W 1988r. jednostka została wyposażona w samochód „Jelcz 004” oraz cztery motopompy i sprzęt pomocniczy.

Jednostka nadal uczestniczyła w corocznych ćwiczeniach organizowanych przez Komendę Rejonową w Rybniku. Zawsze zakwalifikowała się do zawodów rejonowych. W 1984 drużyna brała udział w rejonowych zawodach sportowo-pożarniczych w Jejkowicach.

 Jejkowice 1984

W 1986r. druhowi Emilowi Karwotowi, który wstąpił do OSP Świerklany w 1924r. nadano godność Członka Honorowego Związku. W latach 1950-1964 był komendantem oraz przewodniczącym Komitetu Rozbudowy Remizy. W tym czasie dh. Emil Karwot był członkiem straży 62 lata.

Lata 90-te…

1991 r.
Oddano do użytku nowe pomieszczenia w remizie, które służą strażakom, a także innym mieszkańcom naszej Gminy, między innymi przy imprezach kulturowych.

W marcu 1991 r wybrano nowy zarząd:
Zbigniew Ulman       – Prezes
Janusz Krótki             – Naczelnik
Józef Krakowczyk     – Wiceprezes

Teresa Paszenda      – Sekretarz

Henryk Sładek          -Skarbnik

Alojzy Motyka          – Z-ca Naczelnika

Andrzej Depta          -Gospodarz

Brunon Marek          -Kronikarz

Gerchard Brzózka    -Członek

Komisja Rewizyjna:

Józef Pawela
Antoni Koczor

Józef Sobik

 

1992 r.

W 1992 roku Naczelnika Janusza Krótkiego zastąpił Józef Krakowczyk. W porozumieniu Zarządu z proboszczem Parafii pw. Św. Anny w Świerklanach, OSP została przekazana figura Św. Floriana. Nasi druhowie odnowili ją i poświęcili 3 maja 1992r. Zakupiono również nowy sztandar, którzy zafundowali mieszkańcy Gminy.

Pod koniec sierpnia 1992r. wybuchł pożar w Kuźni Raciborskiej. Nasza jednostka brała czynny udział w działaniach gaśniczych,  także była zobowiązana do zorganizowania całodobowych dyżurów w celu zabezpieczania Gminy Świerklany, a także Żor Rybnika i Wodzisławia. Nasi strażacy pracowali wtedy na wozie „Jelcz 004”.

 

1993 r.

W lutym 1993 odbyło się zebranie walne sprawozdawczo-wyborcze, na którym wybrano nowy zarząd:

Gerard Kotula  – Prezes i kronikarz

Józef Krakowczyk – naczelnik

Zbigniew Ulman – z-ca prezesa

Gerard Drąszczyk – z-ca prezesa

Teresa Paszenda – sekretarz

Zenon Salamon – skarbnik

Marian Sobik – gospodarz

Antoni  Sobik – gospodarz

Janusz Krótki – odpowiedzialny za MDP

Leszek Woźnica – gospodarz

Wojciech Wieczorek – członek

Komisja Rewizyjna

Franciszek Kopiec
Józef Sobocik
Alozy Paszenda

Henryk Koleczko

 

OSP Świerklany otrzymało odznaczenie „Złotym Medalem za Zasługi dla Pożarnictwa”.

W tym roku Zarząd przeznaczył część pomieszczeń na siłownię. Ówczesne władze Gminy sfinansowali zakup sprzętu do ćwiczeń. Prezes Gminny Związku Ochotniczych Straży pożarnych RP dh Brunon Marek zafundował wiatę, pod którą znajduje się sikawka odnowiona przez stolarza Józefa Kotulę. 2 Maja 1993r. odbyła się uroczystość nadania nowego sztandaru, który na uroczystej Mszy Świętej poświęcił proboszcz parafii Jan Klyczka.

Zarząd OSP w porozumieniu z Komendantem Rejonowym PSP w Rybniku mgr inż. Janem Sroką zorganizował kurs I stopnia, który ukończyło 19 druhów. W grudniu zorganizowano wieczór wigilijny dla strażaków i osób związanych z jednostką. Ten pomysł na tyle się spodobał, że wigilia dla strażaków organizowana jest corocznie, do dnia dzisiejszego. Strażacy ze Świerklanach bardzo aktywnie działali na rzecz bezpieczeństwa i szkolenia przeciwpożarowego. Jednostka brała udział w zawodach oraz przeprowadziła konkurs plastyczny dla dzieci. 17 druhów i 2 druhny ukończyli kurs II stopnia.

 

1994 r.

Władze Gminy wraz z mgr Lucjanem Kurcokiem na czele, postanowiły wyposażyć OSP Świerklany w nowy wóz bojowy. Dzięki tej decyzji ówczesny prezes Gerard Kotula wraz z innymi strażakami odebrali nowy wóz „Jelcz 010” w dniu 24 Kwietnia. Był to najnowszy samochód bojowy tamtych czasów.

4 maja w Żorach odbył się zjazd prezesów ochotniczych straży pożarnych okręgu rybnickiego i nasza jednostka została oznaczona pierwszym miejscem pod względem wyszkolenia sprzętu i zaangażowania.  W tym roku mieliśmy zaszczyt gościć również zagranicznych gości z Włoch i Ukrainy.

W maju został również oficjalnie przekazany i poświęcony „Jelcz 010”

Strażacy ze Świerklan cały czas podnosili swoje kwalifikacje w licznych specjalistycznych kursach.

 

1995 r.

W OSP druhowie na bieżąco zajmują się konserwacją sprzętu i regularnie przeprowadzają ćwiczenia na siłowni, gdzie poprawiają swoją kondycję fizyczną. Odbierali również różne delegacje, które chciały zobaczyć jak pracuje nasza jednostka. Między innymi pojawili się goście z Czech.

Jednym z najważniejszych wydarzeń tego roku było w dniu 19.10.1995 włączenie Ochotniczej Straży Pożarnej w Świerklanach do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego.

 

1996 r. – 2000 r.
Wybrano nowy zarząd :
Alojzy Paszenda  – Prezes

Dariusz Lubszczyk-Wiceprezes

Zenon Salamon-Naczelnik

Leon Karwot-Z-ca Naczelnika

Halina Karwot- sekretarz

Sylwia Radosz- Skarbnik

Leszek Woźnica- Gospodarz

Marek Pomykoł-Gospodarz

Wojciech Radosz-Odpowiedzialny za MDP

Dariusz Kuźnik-Członek

Komisja Rewizyjna

Janusz Krótki

Józef Sobocik

Tomasz Sobik

 

Na zebraniu walno-sprawozdawczym, 15 lutego 1997, prezes OSP Alojzy Paszenda złożył rezygnację, więc druhowie wybrali na to stanowisko dotychczasowego zastępcę naczelnika Leona Karwota.

Nasza jednostka cały czas podnosiła poziom szkoleń swoich druhów, a także brała czynny udział w zawodach sportowo-pożarniczych, odnosząc sukcesy na poziomie powiatowym. Młodzi strażacy jeździli na obozy strażackie.

4_20151019_0002

 

Posiadany samochód „Polonez Truck” został również w 2013 roku zezłomowany, a jego miejsce zajął nowoczesny, lekki samochód „Ford Transit”, który został doposażony w niezbędny sprzęt ratownictwa drogowego.

 

* * *

1964_20151019_0001

1964 rok

 

1970ZebranieWalneZarząduPrezesKuźnik_20151019_0001

1970 zebranie Zarządu Prezes druh Kuźnik

 

Przemarsz

Więcej zdjęć archiwalnych pod adresem: http://ospswierklany.pl/galeria/zdjecia-archiwalne/

Bibliografia:

  1. Kronika OSP Świerklany 1900-2000, Praca zbiorowa: G. i M. Kotula, H. Karwot, S. Szulik, Wyd. Urząd Gminy w Świerklanach
  2. Świerklany, ks. K. Zimończyk SCJ, Wyd. Księży Sercanów, Kraków 1998
  3. Kroniki OSP Świerklany

Wszystkie zdjęcia i materiały archiwalne dzięki uprzejmości Druha Gerarda Kotula.

Nasze samochody


Wykonanie Responsywne strony internetowe K4ART